مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران) 2383-3279 10 39 2020 3 16 Mystical education in term of Muhaghigh Ardabili Bidguli تربیت عارفانه نزد محقّق اردبیلی بیدگلی (عالم و عارف و شاعر شیعی سدة 11) 287 300 fa محسن مؤمن دانشگاه پیام نور 2020 3 16 In safavih era، religious scientists – as deputies of expected Imam – got supernatural power and influence. They with sages that habitually had also Compilations on some lawful science، had tendency whit mysticism. At the same era، historical antecedent of Kashan in Shiite religion، was Caused special attention of Safavih governors to this city: Scientific and Literary societies promoted and attracted speakers and poets from around of country. By promoting Shiite in ninth century، the number of Sufis dynasty were being added. Sufi safavieh and Nematollahieh dynasty and Noorbakhshieh sect were been effective factors of Shiite promotion. This essay is for introduction of thoughts and works Mohammad – Ibn Soltan Mohammad Aradabili – Known and pen name to Mohaghegh Shiite scientist and mystic of A.H eleventh century. He is follower Ghazi Asad Ghohpaee and attributed to Noorbakhshieh sect. By witness of his works، his religious face has priority than other faces and his thought domination is on divine law and maintenance and observance of rules: However، meanwhile expressing pure religious debates، he doesn’t neglect mentioning principles and rules of Sufism. His Sufism rarely has a tendency with taste and composes quatrain almost attractive. Compiler، Sometime، resort to philosophical terms for proving his opinions but there isn’t special philosophical method در روزگار صفوی، حکومت و برخی متشرعان بانفوذ، متعصب و قشری موجب طرد و انکار بسیاری از فرقه‌های تصوف گردیدند و ناگزیر شکل خانقاهی تصوف با محدودیت و گاه ممنوعیت روبرو گشت و به‌صورت گرایش‌های ذوق مندانه عرفانی و سلوک زاهدانه فرصت بروز یافت. نوشته های صوفیانه نیز با توجه به چگونگی نشو و ارتقای تصوف و یا قوت و ضعف آن در زمان‌ها و مکان‌های مختلف و همچنین میزان توجه و اقبال عامه و خاصه به تصوف و متصوفه، در قوس‌های صعودی و نزولی بر یک سامان نبود. میرزا محمد محقق اردبیلی بیدگلی از علما و عرفای سده یازدهم هجری قمری است. اطلاع ما درباره او بسیار اندک است. این مقاله در جهت معرفی مشرب دینی و افکار و آراء عرفانی میرزا محمد بن سلطان محمد اردبیلی ـ معروف و متخلص به محقّق اردبیلی بیدگلی ـ عالم، شاعر و عارف شیعی سدة یازدهم هجری است؛ در مجال کوشیده‌ایم تا اطلاعاتی نادر و البته نو را از خلال نوشته‌های وی برکشیم و ـ هرچند مختصر ـ به بوته نقد نیز بگذاریم و چهره دینی و مذهبی وی را با چهره عارفانه‌اش بسنجیم. بنای ما در این پژوهش بر آثار خطی و چاپی موجود در کتابخانه‌های مدرسه سلطانی کاشان، آیت‌الله مرعشی و دانشگاه تهران است http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/17900