مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران) 2383-3279 14 2 2023 12 29 Syntagmatic and Paradigmatic of the semantic field of the word chastity in the holy Qur'an and hadiths تبیین میدان معناشناسی واژه عفت در قرآن و روایات از منظر محور هم‌نشینی و جانشینی 183 200 fa اعظم موذنی دانشگاه آزاد اسلامی، خمین سید حسین رکن الدینی دانشگاه معارف اسلامی، قم 2022 4 5 In explaining semantics of the word chastity in the holy Qur'an and hadiths, chastity implies a kind of restraint and continence performing a forbidden and ugly act or begging and unnecessary request with action with certain limits. The present study is filled with statistical method – quantitatively and linguistic context in appropriate verses and traditions based on the concept of chastity with other concepts relevant to this term while using descriptive - analytic method in addition to establish the position of modesty in connection with the concepts of Qur'an and traditions ,has recognized certain words and related lexemes to morality It is widely stated with different functions. Collocations in two categories of mutual context and non-synonymous words reviewed and words rape, greed, lust, begging, signs of Islam and Shiism, zeal wisdom and the best worship was, and words restraint, refusal ,patience and retention in some ways they are some of the expressions used as substituents for chastity. But the word chastity preferable to substitute words in order to express the concept comprehensively and restrictively.. از مهم‌ترین روش‌های شناخت معنای واژه‌ای در زبان، استفاده از مفاهیم هم‌نشین و جانشین آن واژه است. دیدگاه معناشناختی با توجه به روابط هم‌نشینی و جانشینی، می‌تواند دیدگاه قرآن و روایات را درباره مفاهیم اخلاقی و ارزشی تبیین کند. عفت واژه‏اى است که بر گونه‌ای از بازدارندگی و خویشتن‌داری در انجام فعل حرام و زشت یا گدایی و درخواست بی‌مورد دلالت دارد. مقاله حاضر با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای با تأکید بر حوزه معناشناختی به بررسی واژه عفت درآیات و روایات پرداخته و با عنایت به روابط مفهومی عفت با دیگر مفاهیم هم‌نشین و جانشین، گستره معنایی این واژه و مفاهیم نو و کارآمد و چرایی هم‌نشینی و جانشینی این واژگان را به‌جای عفت بیان کرده که برای تعیین حدودوثغور این واژه و جلوگیری از سوء‌برداشت‌های شخصی ضروری است. بر اساس یافته‌های این پژوهش تعدادی از مفاهیم همچون هتک، حرص، شهوت‌رانی و گدایی مفاهیم متقابل عفت هستند و قناعت، نشانه اسلام و تشیع، غیرت، عقل و بهترین عبادت، مفاهیم غیرمتقابل و هم‌نشین عفت هستند که ارتباط معنایی وثیقی با عفت دارند و واژههای کف، امتناع، صبر و حفظ و آیات یا جملاتی در قرآن کریم جانشین واژه عفت هستند. http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/45290