مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران) 2383-3279 16 3 2026 3 14 The Threefold Model of Interaction with Non-Muslims: From Quranic Theory to Constitutional Law الگوی سه‌گانه اخلاق‌محور در تعامل با غیرمسلمانان؛ از نظریه قرآنی تا قانون اساسی 5 24 fa محمد علی اخویان دانشیارف گروه معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران سعیده نکونام دکتری، رشته مدرسی مبانی نظری، دانشگاه قم، قم، ایران 2025 9 20 <p>Establishing a valid framework for the interaction of Islamic societies with non-Muslims, from both religious and legal perspectives, is a central focus of contemporary research. This study aims to elucidate the ethical-juridical foundations of this interaction within the Islamic intellectual framework by conducting a comparative analysis of the teachings of the Holy Quran and Article Fourteen of the Constitution. The innovative contribution of the research is the presentation of a tripartite ethical model of interaction, which outlines the gradual progression of this relationship from tolerance as the ethical foundation and primary duty, to justice and covenant fulfillment as the legal embodiment of ethics, and ultimately, only in the case of violating these principles, to legitimate defense as a conditional and just reaction. The findings indicate that the common axis of the Quran and the Constitution is prioritizing the ethical action of tolerance and justice in facing the 'other' and conditioning any confrontation upon an objective violation of a covenant. This model has the potential to become a framework for domestic policymaking and guiding the public diplomacy of the Islamic Republic of Iran.</p> <p>تعیین چارچوبی معتبر برای تعامل جوامع اسلامی با غیرمسلمانان، هم از منظر دینی و هم از منظر حقوقی، در کانون توجه پژوهش&zwnj;های معاصر قرار دارد.این پژوهش با هدف تبیین مبانی اخلاقی- حقوقی این تعامل با غیرمسلمانان در منظومه فکری اسلام، به تحلیل تطبیقی آموزه&zwnj;های قرآن کریم و اصل چهاردهم قانون اساسی می&zwnj;پردازد. دستاورد نوآورانه تحقیق، ارائه الگوی سه&zwnj;گانه اخلاقمدار تعامل است که سیر تدریجی این رابطه را از مدارا به عنوان بنیان اخلاقی و تکلیف اولیه، به عدالت و وفای به عهد به عنوان تجسم حقوقیِ اخلاق و در نهایت، تنها در صورت نقض این اصول، به دفاع مشروع به مثابه واکنشی مشروط و عادلانه ترسیم می&zwnj;کند. یافته&zwnj;ها نشان می&zwnj;دهد محور مشترک قرآن و قانون اساسی، اولویت دادن به کنش اخلاقی مدارا و عدل در مواجهه با دیگری و مشروط کردن هرگونه مقابله به نقض عینی پیمان است. این الگو قابلیت تبدیل به چارچوبی برای سیاست&zwnj;گذاری داخلی و جهت&zwnj;دهی به دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران را دارد.</p> http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/53286