مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32794162018110Consideration of Historical Background of Moral and Mystic Inclinations of Quran Researcher in Subcontinent of India in Medieval Eraبررسی زمینه¬های تاریخی گرایش¬های اخلاقی و عرفانی قرآن پژوهان شبه‌قاره هند در دوره میانه00fa2018111The medieval history of subcontinent of India includes writings regarding Quran and interpretations in which mystic and moral inclinations are showy. Some of these writings belong to interpreters of India and some to immigrant Iranian. This search with a method of historical records, not only states the history of interpretation and its phases in subcontinent of India in descriptive-analytic way but also consideration of moral and mystic trends about two interpretations of eighth and ninth century, and reveals historical backgrounds of orientation of this interpretations with aforesaid trends. تاریخ قرون میانه شبه ‌قاره هند، با ظهور آثار قرآنی و تفاسیری که گرایش‌های اخلاقی و عرفانی در آنها برجستگی دارد، همراه بوده است. برخی از این آثار به مفسرانی از خود شبه‌قاره و برخی به مهاجران ایرانی تعلق دارد. این جستار به روش استناد تاریخی، ضمن بیان تاریخ تفسیر و مراحل آن در شبه‌قاره، به شیوه توصیفی- تحلیلی، گرایش‌های اخلاقی و عرفانی دو مورد از تفاسیر قرن هشتم و نهم هجری آن دیار را بررسی کرده، زمینه های تاریخی پیدایش تفاسیر با گرایش‌های یادشده را آشکار می کند.

http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/16768

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32794162018110The Place of Ethics in Descartes’ Philosophyجايگاه اخلاق در فلسفه دكارت00fa2018111In this article, after explanation of Descartes innovation about anthropology, in the first section the features of Descartes’ doubts, and precedence of will over thought; means to think willingly are considered and proved that the proof of “idea obviousness” and “I think” in philosophy of Descartes is based on will. “I” will to doubt, think and then I am. In this way, will is taken for granted and this is a point which ignored by Cartesian. In the second section after recognition of doubt, with pose of will discussion the separation of practical mind and theoretical mind, and wisdom from philosophy in Descartes. In the third section is going to be talked about the basis of thinker in relation to natural “I” and the center of conscience which the very first step is displayed in vastness and undoubtfulness issues. The last section talks about this that, can Descartes suffice to “moral provisory” of “code of morals” as highest and the most complete moral principles which needs perfect wisdom to other sciences and is the last level of wisdom? After recognizing this issue and answering the question, the position of code of morals is considered in Descartes philosophy. در اين مقاله، پس از تبیین نوآوری‌های دکارت در زمینه انسان‌شناسی، در وهله نخست ويژگي‌هاي شك دكارتي، و تقدم اراده بر انديشه، يعني ارادي انديشيدن، بررسي شده و اثبات مي‌شود كه در فلسفه دكارت، اثبات «ايده بداهت» و قضيه «مي‌‌انديشم»، مبتني بر اراده است. «من» اراده مي‌كنم كه شك كنم، فكر كنم، پس هستم. به اين ترتيب، اراده به نحو پيشيني در فلسفه او امري پذيرفته‌شده است و اين نكته‌اي است كه بیشتر دكارت‌پژوهان به آن كمتر توجه كرده‌اند. در بخش دوم، بعد از تعيين حيطه شك، با طرح بحث اراده و جدايي عقل عملي از عقل نظري، تفكيك حكمت از فلسفه در دكارت بررسي مي‌‌شود. مقاله در بخش سوم درصدد است زیربنای اخلاقیِ موجود اندیشنده، ارتباط آن با «من» طبیعی و کانون وجدانیات را، که نخستین سنگ بنای آن در قضيه بسيط و شك‌ناپذير «cogito, ergo sum» جلوه‌گر می‌شود، بیابد. در مرحله نهايي، به اين نكته مي‌پردازد که آيا دكارت مي‌تواند از «اخلاقيات» به عنوان «بالاترين و كامل‌ترين نظام اخلاقي، كه مستلزم معرفت كامل به ساير علوم است و آخرين مرتبه حكمت»، فقط به «اخلاق موقت» بسنده كند؟ با تبيين این مطلب و پاسخ به اين پرسش، جايگاه اخلاق در فلسفه دكارت بررسي خواهد شد.

http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/16766

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32794162018110Moral Theology and its Possibility in Realm of Islamic thoughtsالاهیات اخلاقی و امکان آن درحوزۀ اندیشۀ اسلامی00fa2018111The field of religion is divided into dogmatic and moral theology in Catholic encyclopedia. Dogmatic theology refers to theoretical issues and moral theology refers to practical issues. The duty of this theology is to design moral and religious problems for practical field of human. Today, moral theology is subcategory of practical theology. Practical theology framed as a whole and mixed with human life. Although this theology is related to historical experience of Christianity, the central core, in one hand, activates the capacities of practical theology in contemporary human life and in another hand, challenges secularism in management of life which is common in all Abrahamic religions. If moral theology has ideas about human relations and human free acts against God and talks about instruments which we are bestowed to reach to goals, in field of Islam we have ethics and jurisprudence as moral theology in Islam if they are logically reviewed and considered according to life’s need. The benefit of this theology is to rectify the judgments, to strengthen the power of analysis and specification of decree, and the ways to materialize religions goals. الاهیات اخلاقی، اصطلاحی در حوزۀ مسیحیت کاتولیک است. در دایره‌المعارف کاتولیک، حوزه الاهیات جامع به دو بخش الاهیات جزمی ‌و الاهیات اخلاقی تقسیم می‌شود. الاهیات جزمی، ‌به مباحث نظری و الاهیات اخلاقی، به مباحث عملی می‌پردازد. وظیفه این الاهیات، طراحی هنجارهای اخلاقی و دینی برای حوزۀ عمل انسانی است. امروزه، الاهیات اخلاقی از زیرمجموعه‌های الاهیات عملی محسوب می‌شود. زیرا در قرن نوزدهم الاهیات عملی به منزلۀ یک کل آمیخته با زندگی بشر شکل گرفت. هرچند این الاهیات مربوط به تجربۀ تاریخی مسیحیت است، ولی هستۀ مرکزی رویکرد آن از یک سو، عبارت است از فعال کردن ظرفیت‌های عملی الاهیات در صحنۀ زندگی معاصر، و چالش با سکولاریسم در مدیریت زندگی انسان دیندار از سوی دیگر، که در همۀ ادیان ابراهیمی ‌مشترک بوده است. اگر الاهیات اخلاقی، نظریاتی در خصوص روابط انسان و افعال آزادانۀ او در مقابل خدا باشد و از وسایلی سخن بگوید که خدا برای دست‌یابی به آن هدف در اختیار آدمی ‌قرار داده است، ما در حوزۀ اسلامی ‌می‌توانیم اخلاق و فقه را، مشروط به آنکه بر اساس نیاز زمانه بازخوانی و بررسی عقلانی شوند، حیطه الاهیات اخلاقی در اسلام معرفی کنیم. فایدۀ این الاهیات، اصلاح بعضی فتاوا، بالا بردن قدرت تشریح و تبیین احکام و راه‌های تحقق بخشیدن به آرمان‌های دینی است.

http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/16767

http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/16769

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32794162018110Universal Islam and ways of its spread from the point of Quranاسلام جهانی و راه‌های گسترش آن از منظر قرآن00fa2018111On the contrary to other religions, God has declared in Holy Quran that Islam is universal and has promised its dominance over other religions. For dispersing Islam Muslims are encouraged. This issue is ground of perspectives of some scholars and exegetist to synchronize verses of Jihad and combat to rudimentary or primary Jihad with the aim of proliferation of religion. This article tries to clarify some theoretical principles which are transparent verses of Quran as Quranic framework for right and correct understanding from verses of Jihad and combat. We can understand from these principles that many different verses oppose the invitation to and dispersion of religion by conflict and war, therefore, the verses of Jihad are only supervisor upon defense. The direct consideration of Jihad verses which are at the end of this article show the same issue. بر خلاف بسیاری از ادیان، خداوند در قرآن کریم، دین اسلام را دینی جهانی و فراگیر معرفی می‌کند و وعدۀ غلبۀ آن بر ادیان دیگر را می‌دهد. به جهت گسترش این دین، مسلمانان به تبلیغ و نشر آن تشویق شده‌اند. این موضوع زیربنای دیدگاه برخی فقها و مفسران قرار گرفته است تا آیات جهاد و قتال را بر جهاد ابتدایی، با هدف نشر دین، تطبیق دهند. این مقاله می‌کوشد در ابتدا چند اصل نظری را، که از محکمات قرآن هستند، به عنوان چارچوبی قرآنی برای برداشت درست از آیات جهاد و قتال تبیین کند. بر اساس ملاحظۀ این اصول معلوم می‌شود که آیات متعددی در قرآن کریم با گسترش دین و دعوت از راه قتال مخالفت دارند و در نتیجه، آیات جهاد فقط ناظر به «دفاع» هستند. بررسی مستقیم آیات جهاد، که در انتهای مقاله صورت گرفته است، همین مطلب را نشان می‌دهد.

http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/16770

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32794162018110Conventional equality benefit-seeking in Sunni’s Principles of Jurisprudenceسویه‌های فایده‌گرایانه‌ی عرفی در اصول فقه سنی00fa2018111Juridical theory of Sunni regarding the conflict of Ahl-al-Hadith and Ahl-al-Rai has passed a long way so far. Ahl-al-Rai is indicted that they have used principle of rational in deducting juridical decrees and is trying to elicit criteria of decrees by analogy. This research not only approves this claim, but also looks at Ahl-al-Hadith approach, which later was organized in a frame of Hanafite and Malekith, based on a model of benefit. And pay attentions to the interest of commands in deduction of juridical decree and says it is discoverable. This research seeks conventional equality benefits in Sunni’s principles of jurisprudence and demonstrates that how different benefit-seeking, has influenced religious wisdom of Sunnis. The principle of deduction in all sects of Sunnis with factor of interest has rich link with real position of benefit-seeking. نظریه‌ی حقوقی اهل سنت از نزاع اصحاب رای و اصحاب حدیث تا به امروز مسیری طولانی را پیموده است؛ اصحاب رای متهم بودند که نظام عقل‌گرایانه‌ای را در استنباط حکم شرعی حاکم ساخته‌اند و به دنبال تخریج مناطات احکام در فرآیند قیاس هستند. این پژوهش ضمن تایید این ادعا، رویکرد اصحاب حدیث را که پس از آن در قالب فقه مالکی و فقه حنفی ساماندهی شدند نیز بر اساس مدلی فایده‌گرایانه می‌داند که در مقام استنباط حکم شرعی به مصالح احکام توجه دارند و آن را قابل کشف می‌دانند. این پژوهش در جستجوی سویه‌های فایده‌گرایانه‌ی عرفی در اصول فقه سنی است و نشان می‌دهد که چگونه فایده‌گرایی با اشکال متفاوت، سراسر منظومه‌ی معرفت دینی سنیان را تحت تاثیر قرار می‌دهد و نظام استنباط در همه‌ی مذاهب سنی با عنصر مصلحت به مثابه‌ی اصلی فایده‌گرایانه پیوندی وثیق دارد.

http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/16771

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32794162018110The Phases of Servitude in attitude of Fakhre Razi with emphasis on Tafsir Kabirمراتب بندگي در انديشه فخر رازي با تأكيد بر تفسير كبير00fa2018111One of the most important aims of creation of human is to be servant of God which is noticed by wise people, scholars and interpreters of Quran theologians of Knowledge of manner. Fakhre Razi, interpreter and great theologian of Islam, believes that servitude has different level and rank. We face three type of public, wise, mystic (with love) servitude in his speech. He says that servitude contains episteme and action, and he believes that episteme is exposed to weakness. As a result, servitude in each type is doubtable. From his point of view servitude is subordinate to culmination and perfection and imperfections of belief, virtue, and self-force. He states that public servitude is not worship and mystic servitude is the best. This research analyses and clarifies the order or sequence of aforementioned issue by perspective of Fakhre Razi based on Tafsir Kabir. بندگی، به عنوان مهم‌ترين هدف آفرينش انسان، مورد توجه حكما، متكلّمان، مفسّران قرآن كريم و متفكران علم اخلاق بوده است. فخر رازي، مفسّر و متكلم برجسته جهان اسلام، معتقد است بندگي مراتب و درجاتي دارد. در سخنان وي، با سه گونه بندگي عاميانه، عالمانه و عارفانه (عاشقانه) مواجه مي شويم. او عبوديّت را آمیزه‌ای از معرفت و عمل، و معرفت را امري شدّت و ضعف پذير مي داند. از این‌رو بندگي، در هر مرتبه اي از مراتب سه گانه خود، تشكيك پذير است. می‌توان گفت از دیدگاه وی، بندگی، تابع کمال و نقصان اموری همچون ایمان، تقوا و قوای نفس است. وي، بندگي عاميانه را مصداق عبادت ندانسته و بندگی عارفانه را برترین مقام می‌شمارد. در اين پژوهش، به تبيين و تحليل مراتب مذكور و چگونگي ترتّب آنها بر يكديگر، از ديدگاه فخر رازي، با محوريت تفسير كبير پرداخته شده است.

http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/16772

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32794162018110Knowledge of Ethics, Definition, Subject and Aimعلم اخلاق: تعریف، موضوع و هدف00fa2018111On the base of literal meaning and root of manner, it is in a group of features which is fixed and determined and the person having this feature immediately does things according to it. But literally it is a knowledge which introduces good and bad sensual characteristics and practices according to them, and shows the ways to attain good characteristics and good acts and avoid bad ones. The subject of this knowledge is limited regarding self and is vast concerning feature and there are four commonalities. This knowledge cleans self and beautifies actions and knowledge of code of ethics and manners does the same. اخلاق بر اساس معنای اصلی و ریشه لغوی‌اش مربوط به آن دسته صفاتی می‌شود که در نفس راسخ و تثبیت شده است، به ‌طوری که صاحب آن صفت بی‌درنگ کار متناسب و متناظر با آن را انجام می‌دهد؛ ولی در تعریف اصطلاحی، دانشی است که صفات نفسانی خوب و بد و رفتارهای متناسب با آنها را معرفی می‌کند و شیوه به ‌دست آوردن صفات خوب و انجام اعمال پسندیده و دوری از صفات بد و کردار ناپسند را نشان می‌دهد. موضوع این علم از جهت نفس، محدود و از لحاظ صفت، گسترده است و در آن چهار عمومیت ملاحظه می‌شود. از آنجایی که این دانش، هم به پیراستن و آراستن نفس می‌پردازد و هم در پی نیکوسازی و زیبا کردن رفتار است هدف علم اخلاق هم در همین راستا معرفی می‌شود.

http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/16773