مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران) 2383-3279 17 1 2026 8 11 Decision-Making and Its Consequences in Sindbadnameh Zahiri Samarqandi: A Study Based on the Skills of “Decision-Making” and “Problem-Solving” تصمیم‌گیری و پیامدهای آن در سندبادنامه ظهیری سمرقندی؛ مطالعه‌ای بر اساس مهارت «تصمیم‌گیری» و «حل مسئله» 273 303 fa راضیه ابراهیمی نژاد گرجی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران زهره عرب گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران کبری نودهی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران 2026 4 29 <p>Sindbadnameh is one of the significant works of Persian didactic literature that presents human experiences and moral teachings through allegorical tales. One of the prominent concepts in this work is decision-making and the methods of problem-solving in various life situations. This study aims to examine the manifestations of decision-making and its consequences in the tales of Sindbadnameh. The research method is descriptive-analytical, and the data have been examined through the extraction and analysis of narrative evidence from the text within the framework of the stages of problem-solving and decision-making skills. The findings indicate that many of the narratives in Sindbadnameh are formed around problem-centered situations in which characters are compelled to find solutions and make decisions in order to overcome crises. In this process, stages such as problem identification, information gathering, proposing solutions, evaluating alternatives, and implementing decisions can be observed in the characters&rsquo; behavior. The analysis of the tales also demonstrates that factors such as wisdom, experience, social status, and power significantly influence the quality of the characters&rsquo; decision-making. Thoughtful and wisdom-based decisions often lead to positive outcomes and resolution of crises, whereas hasty or incorrect decisions create difficulties and negative consequences. Furthermore, the decisions made by characters play an important role in advancing the narrative and shaping the plot, and many story developments are the direct result of their choices. Accordingly, Sindbadnameh, in addition to its literary and narrative value, reflects patterns of thought, prudence, and decision-making in Iranian culture, and through its tales encourages readers to reflect on the consequences of choices and the importance of wisdom in confronting life&rsquo;s challenges.</p> <p>سندبادنامه از جمله آثار مهم ادبیات تعلیمی فارسی است که در قالب حکایت&zwnj;های تمثیلی به بیان تجربه&zwnj;های انسانی و آموزه&zwnj;های اخلاقی می&zwnj;پردازد. یکی از مفاهیم برجسته در این اثر، مسئله تصمیم&zwnj;گیری و شیوه&zwnj;های حل مسئله در موقعیت&zwnj;های گوناگون زندگی است. این پژوهش با هدف بررسی نمودهای تصمیم&zwnj;گیری و پیامدهای آن در حکایت&zwnj;های سندبادنامه انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و داده&zwnj;ها با استخراج شواهد داستانی از متن اثر و تحلیل آن&zwnj;ها در چارچوب مراحل حل مسئله و مهارت تصمیم&zwnj;گیری بررسی شده&zwnj;اند. نتایج پژوهش نشان می&zwnj;دهد که بسیاری از روایت&zwnj;های سندبادنامه بر پایه موقعیت&zwnj;های مسئله&zwnj;محور شکل گرفته&zwnj;اند و شخصیت&zwnj;ها ناچارند برای رهایی از بحران&zwnj;ها، راهکارهایی بیابند و تصمیم&zwnj;هایی اتخاذ کنند. در این فرایند، مراحلی همچون تشخیص مسئله، گردآوری اطلاعات، طرح راه&zwnj;حل&zwnj;ها، ارزیابی گزینه&zwnj;ها و اجرای تصمیم در رفتار شخصیت&zwnj;ها قابل مشاهده است. همچنین تحلیل حکایت&zwnj;ها نشان می&zwnj;دهد که عوامل مختلفی مانند خرد، تجربه، جایگاه اجتماعی و قدرت در کیفیت تصمیم&zwnj;گیری شخصیت&zwnj;ها تأثیرگذار است. تصمیم&zwnj;های سنجیده و مبتنی بر خرد غالباً به پیامدهای مثبت و رهایی از بحران می&zwnj;انجامد، در حالی که تصمیم&zwnj;های شتاب&zwnj;زده یا نادرست زمینه&zwnj;ساز مشکلات و پیامدهای منفی می&zwnj;شود. از سوی دیگر، تصمیم&zwnj;های شخصیت&zwnj;ها نقش مهمی در پیشبرد روایت و شکل&zwnj;گیری گره&zwnj;های داستانی دارند و بسیاری از تحولات داستان نتیجه مستقیم انتخاب&zwnj;های آنان است. بر این اساس، می&zwnj;توان گفت سندبادنامه افزون بر ارزش ادبی و روایی، بازتاب&zwnj;دهنده الگوهایی از تفکر، تدبیر و تصمیم&zwnj;گیری در فرهنگ ایرانی است و از طریق حکایت&zwnj;های خود مخاطب را به تأمل در پیامدهای انتخاب&zwnj;ها و اهمیت خردورزی در مواجهه با مسائل زندگی فرا می&zwnj;خواند.</p> http://akhlagh.saminatech.ir/ar/Article/Download/54433