مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهشهای اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32791642026528Analysis of the verbal use of cursing and cursing in the Holy Quran with an emphasis on its educational foundationsتحلیل کارگفتی لعن و نفرین در قرآن کریم با تاکید بر مبانی تربیتی آن528faمحمد هادی اربابیدانشجوی دکتری، گروه زبان انگلیسی؛ واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی،زاهدان، ایرانمسعوداکبری زادهاستادیار، گروه زبان وادبیات عربی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران0000-0002-4362-0643مهدیمحمدی نیااستادیار، گروه زبانشناسی، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران0000-0002-8790-07352025817<p>The most important and main mission of using curses and maledictions in the verses of the Holy Quran and also in the narrations is to show the ugliness or goodness of an act or action. In fact, by emphasizing and using curses, for example, cursing cheap traders, oppressors, oppressors, moral corrupters, etc., the Almighty has decided to show the ugliness of an action and prevent people from doing this action. In fact, the main characteristic of the word's function is to warn and warn. But curses have also been used to reveal God's hatred and aversion to doing and repeating an action and promoting it to everyone. In fact, the most obvious educational principles of using curses and maledictions in verses have moral dimensions. All undesirable things such as oppression, oppression, theft, drinking alcohol, cheap trading, idolatry, deceit, usury, eating orphans' property, etc. are prepared to show the extent of their ugliness along with a type of emphasis such as curses, curses, summons, emphasis or a commanding function.</p><p>مهمترین و اصلی¬ترین رسالت استفاده از لعن و نفرین در آیات قرآن¬کریم و همچنین در روایات نشان دادن قبح و یا حسن یک فعل و عمل است. درواقع با تاکید و استفاده از لعن برای مثال لعن کم¬فروشان، ظالمان، ستمگران، مفسدان اخلاقی و غیره حق¬تعالی برآن شده که قبح یک عمل را نشان دهد و افراد را از انجام این عمل بازدارد. در واقع خصوصیت اصلی کارگفتی این واژه هشداردهند و برحذردهنده بودن است. اما نفرین نیز استفاده شده است تا نفرت و بغض خداوند نسبت به انجام و تکرار یک فعل و ترویج آن بر همگان آشکار شود. در واقع بارزترین مبانی تربیتی استفاده از لعن و نفرین در آیات دارای ابعاد اخلاقی است. کلیه امور ناپسند چون ظلم، ستم، دزدی، شرب خمر، کم فروشی، بت پرستی، حیله¬گری، ربا، خوردن مال یتیم، و غیره جهت نشان دادن میزان قبیح بودن آن به همراه یک نوع تاکید چون لعن، نفرین، منادا، تاکید یا یک کارگفت دستوری آماده است.</p>http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/53687مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهشهای اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32791642026528Analysis of legal rules governing contracts related to the development of joint oil and gas fieldsتحلیل قواعد حقوقی ناظر بر قراردادهای مربوط به توسعه میادین مشترک نفت و گاز2971fa مریم اسکندریدانش آموخته رشته حقوق خصوصی، مقطع دکتری، دانشگاه عدالت، تهران، ایرانمحمدبهمنیگروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران2025811<p>Environmental conditions, legal system, domestic and international developments, and even changes in reservoir conditions, require the design of new contractual models in the exploration, development, and exploitation activities of joint oil and gas fields. From the discovery of the first oil well in Iran to the present, examining the process of changes in contracts related to the development of joint oil and gas fields shows that, except for the first oil contracts, which were concession contracts and had a long lifespan, almost no conventional and long-term contracts had been concluded until 1371 AH. However, in the years 1393-1372 AH, three generations of mutual purchase contracts were designed and implemented. Every government is trying to exploit these non-renewable resources in the best possible way and use the proceeds from them to develop and improve the livelihoods of its citizens. The oil and gas industry, as the main sources of energy, has had many ups and downs since the date of discovery until today. Many countries, based on their ownership and sovereignty rights over shared oil and gas fields, unilaterally exploit these fields based on the principle of possession. This independent and uncoordinated performance, which is contrary to the principles of conservation production from shared oil and gas reservoirs, will cause irreparable damage to the reservoir and will lead to a sharp decrease in the recovery coefficient of the reservoir and non-conservative production. Therefore, countries, taking into account the principle of maintaining the integrity of the reservoir and.</p><p>شرایط محیطی، نظام قانونی و تحولات داخلی و بینالمللی و حتی تغییرات شرایط مخزنها، الزام به طرح مدل‌های قراردادی جدید در فعالیت‌های اکتشاف، توسعه و بهرهبرداری میادین مشترک نفت و گاز را ایجاب میکند. از اكتشاف اوّلین چاه نفت در ایران تاکنون، بررسی روند تغییرات قرارداد‌های مربوط به توسعه‌ی میادین مشترک نفت و گاز، نشاندهندهی آن است که به جز اوّلین قرارداد‌های نفتی که قرارداد‌های امتیازی بودند و از طول عمر بالایی برخوردار بودند، تا سال ۱۳۷۱ه.ش، تقریباً هیچ نوع قرارداد متعارف و بلندمدتی منعقد نشده بود. لکن در سال‌های ۱۳۹۳-۱۳۷۲ ه.ش تاکنون، سه نسل از قرارداد‌های بیع متقابل، طراحی و عملیاتی شدند. هر دولتی تلاش دارد تا با بهترین شیوهی ممکن از این منابع تجدیدناپذیر بهرهبرداری کرده و عواید حاصل از آن را برای توسعه و بهبود معیشت شهروندان خود به کار گیرد. صنعت نفت و گاز به عنوان منابع اصلی انرژی از تاریخ کشف تا به امروز فراز و فرود‌ه‌ای فراوانی داشتهاند. بسیاری از کشورها بر اساس حقوق مالکیتی و حاکمیتی خود نسبت به میادین مشترک نفت و گاز اقدام به بهرهبرداری یکجانبه از این میادین براساس قاعدهی حیازت مینمایند. این عملکرد مستقل و ناهماهنگ که مغایر با اصول تولید صیانتی از مخازن مشترک نفت و گاز است باعث ایراد لطمات جبرانناپذیری به مخزن شده و کاهش شدید ضریب بازیافت مخزن و تولید غیرصیانتی را به همراه خواهد داشت. لذا کشورها با در نظر گرفتن اصل حفظ یکپارچگی مخزن و بهرهوری به قاعدهی همکاری در خصوص انجام عملیات نفتی در میادین مشترک روی آوردهاند. ایران دارای بیشترین میادین مشترک نفت و گاز با کشور‌‌های همسایه در سطح منطقهی خاورمیانه است. کشور‌‌های پیرامون ایران به طور یکجانبه و با سرعت زیادی از مخازن مشترک برداشت مینمایند که این موضوع در طولانیمدت ضرر‌های بسیاری به منافع تجاری و اقتصادی کشور وارد خواهد نمود. در بخش‌هایی از مناطق مرزی ایران که مورد ادعا‌های متلاقی و مناقشات مرزی نیست، انعقاد موافقتنامه‌های یکپارچهسازی با استفاده از مدل‌های منعقده در سطح بینالمللی میتواند راهکاری مناسب باشد.</p>http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/53688مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهشهای اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32791642026528khadijah a pioneer in Islam and a support for the Prophetخدیجه(س) پیشتاز در اسلام و پشتوانه برای حضرت رسول(ص)7385faسید جوادجلیلی شانیگروه معارف اسلامی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران2025128<p>Umm al-Mu’minin, the Lady of Quraysh, was among the distinguished and influential women in the history of Islam. By entering into trade, she invalidated the usurious economy of the Age of Ignorance. In an era of corruption, when children were attributed to unknown fathers and women were known as possessors of banners, she became renowned as al-Tahirah (the Pure). Her noble virtues formed from her an exceptional personality who enjoyed the special attention of the Messenger and was a source of comfort to him—privileges that kindled the fire of spite and jealousy among other women and ill-wishers. Many reports and legends concerning Khadijah originated from ignorance and were influenced by motives that have been addressed. In two dimensions—her being a pioneer and a support—this study briefly elucidates her role and responds to certain instances of injustice. She awaited the Prophet’s mission beforehand; thus, her affirmation and belief preceded the proclamation of prophethood. She was the first woman to witness the light of prophethood and to believe in him. She was a cultivated woman who spent all her status and wealth in the path of her Prophet’s objectives. A maiden who rejected the chiefs and leaders of her people and tribe, and in her first marriage entered into matrimony with him. She was a pioneer and a support; her conduct in both aspects, and in other dimensions of her character, can be history-making and inspirational. As expressed in the Noble Qur’an, she can be a model for all the people of the world. (cf. al-Tahrim/11–12).</p><p>ام¬المومنین بانوی قریش از بانوان فرهیخته و تأثیرگذار در تاریخ اسلام است. با ورود در تجارت بر اقتصاد ربوی جاهلیت خط بطلان کشید، و در عصر آلودگیها که فرزندان را به پدران ناشناخته می¬شناختند و زنانی به ذوات الأعلام شهره بودند؛ به طاهره اشتهار یافت. کمالات ارزشمندش از وی شخصیتی ممتاز ساخت که مورد عنایت خاص حضرت رسول و مایه آرامش خاطرش بوده است. امتیازاتی که آتش حقد و حسادت دیگر بانوان و بدخواهان را مشتعل می‌ساخت. بسیاری از اخبار و افسانه¬ها در خصوص خدیجه نشأت گرفته از جهالت و متأثر از اغراضی است که بدان پرداخته شد. در دو محور، پیشتازی و پشتوانه بودن وی به اختصار تبیین می¬گردد و به مواردی از بی مهریها پاسخ می¬دهد. او بعثت حضرت را از قبل انتظار می¬کشید. بنابراین تصدیق و باور وی از قبل بعثت بوده است. نخستین بانویی است که نور نبوت را مشاهده نموده و به حضرت ایمان آورد. او بانویی است فرهیخته که همه اعتبار و ثروت خود را در راه اهداف پیامبرش هزینه نمود. دوشیزه¬ای که به سران و امرای قوم و قبیله پاسخ منفی می¬دهد. و در نخستین ازدواج خود، به عقد حضرت در می¬آید. پیشتاز بود و پشتوانه، منش وی در هر دو محور و دیگر وجوه شخصیتی می¬تواند تاریخ¬ساز و الهام بخش باشد. به تعبیر قرآن کریم اسوه¬ای باشد برای همه مردم عالم. (نک: التحریم/ 12-11)</p>http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/53689مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهشهای اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32791642026528Allegorical Characterization in Kalila and Dimna and Qabusnamaشخصیتپردازی تمثیلی در کلیله و دمنه و قابوسنامه87102faمرضیهرشیدیدانشجود دکتری زبان و ادبیات فارسی،واحد خرم آباد،دانشگاه آزاد اسلامی،خرآباد،ایرانسعیده نیازی استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایرانمسعود سپه وندیدانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی ، خرم آباد، ایران20251231<p>In didactic literature, including works such as Qabusnama and Kalila and Dimna, the presence of narrative and the use of literary forms and rhetorical devices such as anecdotes, tales, fables, and other similar elements—which bear structural similarities to storytelling—have led authors to approach the logic of narrative in a story‑like manner. To achieve this, they have drawn upon certain narrative elements, one of which is allegorical characterization. Allegorical characterization in Qabusnama and Kalila and Dimna is constructed through dialogue, monologue and soliloquy, action (behavior), and description. In both works, allegorical characterization appears in direct and indirect forms, and in some cases, as a combination of both. The anecdotes, stories, and fables of Kalila and Dimna are composed in a nested structure, in which a collection of smaller stories or episodes operate within a larger whole known as a labyrinthine narrative. These episodes within each chapter collectively contribute to conveying a central message through various forms. A similar method is used in Qabusnama; however, direct allegorical characterization appears more frequently in Qabusnama, and its chapters often begin with explicit advice and admonition. This article examines, in a comparative manner, the similarities and differences in the methods of allegorical characterization in these two works..</p><p>در کتاب های ادبیات تعلیمی؛ من جمله کتب قابوسنامه و کلیله و دمنه، به دلیل حضور روایت و استفاده از قالب ها و ابزار کلامی نظیر: حکایت، قصه، تمثیل و ... که شباهت های شکلی به داستان دارند و در برخی از این گونه های ادبی، نگارندگان منطق روایت را به داستان نزدیک ساخته اند و برای تحقق این کار به برخی از عناصر داستان نزدیک شده اند. یکی از این عناصر شخصیت پردازی تمثیلی است. شخصیت پردازی تمثیلی در دو کتاب قابوسنامه و کلیله و دمنه، از مسیر دیالوگ(گفتگو)، مونولوگ و تک گویی، رفتار(کنش) و توصیف انجام می¬شود. در این دو کتاب شخصیت پردازی تمثیلی هم به صورت مستقیم و هم غیرمستقیم و در پاره ای از موارد به صورت تلفیقی از هر دو انجام گرفته است. حکایات، داستان و قصه های کتاب کلیله و دمنه به صورت تو در تو نوشته شده اند که مجموعه ای از داستان، قصه و حکایت ها به صورت جزیی(اپیزود) در خدمت یک کلی به نام لابیرنت هستند. اپیزودها در هر فصل مشترک به تفهیم یک پیام به شکل های مختلف کمک می کنند. در قابوسنامه نیز از همین روش پیروی شده است؛ با این تفاوت که شخصیت پردازی تمثیلی مستقیم در قابوسنامه بسامد بیشتری دارد و فصل ها با پند و اندرز مستقیم شروع می شوند. در این مقاله وجوه تشابه و تمایز و شیوه های شخصیت پردازی تمثیلی به صورت تطبیقی بررسی شده است.</p>http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/53690مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهشهای اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32791642026528Anthropological foundations of moral education based on the perspective of composition and transformation of Professor Ali Safai Haeriمبانی انسانشناختی تربیت اخلاقی براساس دیدگاه ترکیب و تبدیل استاد علی صفائی حائری103123faمحمدسلیمانی کیاسریدکتری رشته مدرسی معارف اسلامی، گرایش اخلاق اسلامی، مدرس دانشگاه فرهنگیانرضاحاجی ابراهیمدکتری، استادیار گروه فلسفه و کلام، دانشگاه صنعتی امیر کبیر، تهران، ایران2025828<p>In Professor Safai's vision, the secret of moral transformation and evolution lies in paying attention to the concept of composition. Moral education based on this perspective depends on a detailed explanation of its foundations. The purpose of this research is to explain the anthropological foundations of his perspective so that they can be taken into account in the process of moral education. This perspective depicts a beginning, movement, and goal that looks at human existence beyond the limits of this world and to infinity. In terms of data collection, the method of this research was library-based, and the descriptive-analytical method was used as analysis. The result of this research is the extraction and analysis of a set of anthropological foundations based on this vision, the most important of which include existential composition, evolutionary creation, and the necessity of growth.</p><p>در بینش استاد صفائی، راز تبدیل و تحول اخلاقی در توجه به مفهوم ترکیب است. تربیت اخلاقی مبتنی بر این دیدگاه، وابسته به تشریح دقیق مبانی آن است. هدف این پژوهش، تبیین مبانی انسان‌شناختی نگرش ایشان است تا در فرآیند تربیت اخلاقی، مدّ نظر قرار گیرد. این نگرش، شروع، حرکت و غایتی را به تصویر می‌کشد که وجود انسانی را فراتر از محدوده این‌جهانی و تا بی‌نهایت می‌نگرد. از لحاظ جمع‌آوری اطلاعات، روش این تحقیق به صورت کتابخانه‌ای بوده و در مقام تحلیل، از روش توصیفی‌تحلیلی استفاده شده است. نتیجه این تحقیق، استخراج و تحلیل مجموعه مبانی انسان‌شناختی براساس این بینش است که أهم آنها شامل ترکیب وجودی، خلقت تکاملی و ضرورت رشد است.</p>http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/53691مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریفصلنامه پژوهشهای اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران)2383-32791642026528Ethical Principles and the Moral Confrontation with the Enemy in Light of the Teachings of Nahj al-Balāghaاصول اخلاقی و نحوه مواجهه اخلاقی با دشمن در پرتو آموزههای نهجالبلاغه125145fa فاطمهشاکریندانشجوی دکتری، رشته مدرسی معارف، گرایش اخلاق اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران0009000036743605مجیدابوالقاسم زادهاستادیار و عضو هیئت علمی گروه اخلاق اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران0000-0002-4077-3070احمدغلامعلیاستادیار دانشگاه قرآن و حدیثحمیدرضاشاکریناستاد تمام گروه منطق فهم دین، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران2025824<p>Confrontation with an enemy is typically undertaken with the aim of overcoming them; however, the central concern of this paper is how to maintain ethical conduct amid enmity—a question examined through the lens of the Nahj al-Balāgha. This seminal work records the statements of Imam ʿAlī (a) in response to his numerous adversaries during periods of sedition and warfare, making it a rich source for presenting a precise and insightful portrayal of moral engagement with the enemy. This portrayal is grounded in justice, human dignity, and God-consciousness, while simultaneously preserving moral boundaries even in the midst of conflict and hostility. Employing a descriptive-analytical method and content analysis of the teachings of the Nahj al-Balāgha, this study seeks to identify and elucidate the foundational ethical concepts and approaches that govern confrontation with the enemy. The findings reveal that principles such as avoidance of injustice, faithfulness to covenants, fairness even toward adversaries, restraint of anger, and observance of human rights constitute the core of Imam ʿAlī’s moral framework in dealing with enemies. While firmly committed to legitimate defense and resistance, this model prevents the descent into vengeance, humiliation, and unnecessary violence, thereby offering an elevated paradigm for the ethics of conflict and enmity. The article argues that the teachings of the Nahj al-Balāgha possess the theoretical and strategic potential to serve as a basis for rethinking the ethics of warfare and resistance within the contemporary Islamic world.</p><p>رویارویی با دشمن به قصد چیره شدن بر اوست ولی مسئله اصلی در این نوشتار چگونگی رفتار اخلاقی در عین دشمنی است که بر پایه کتاب شریف نهج البلاغه بررسی می‌شود . در این کتاب سخنان امیرمومنان در برابر دشمنان متعدد ایشان در فتنه ها و جنگها گزارش شده است و منبع خوبی برای ارائه تصویری دقیق و حکیمانه از مواجهه اخلاقی با دشمن است؛ تصویری که از سویی متکی بر عدالت، کرامت انسانی و تقوای الهی است و از سوی دیگر، مرزهای اخلاقی را حتی در میانه نبرد و خصومت حفظ می‌کند. پژوهش حاضر، با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و بر اساس تحلیل محتوای آموزه‌های نهج‌البلاغه، در پی شناسایی و تبیین مفاهیم و رویکردهای بنیادین اخلاقی در مواجهه با دشمن است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اصولی همچون پرهیز از ظلم، وفای به عهد، رعایت انصاف حتی نسبت به دشمن، کنترل خشم و رعایت حقوق انسانی، در مرکز منظومه اخلاقی امام علی(ع) در تقابل با دشمنان قرار دارد. این الگو، در عین پایبندی به اصول مقاومت و دفاع مشروع، از سقوط به ورطه انتقام‌جویی، تحقیر و خشونت غیرضروری جلوگیری می‌کند و الگویی متعالی از اخلاق حاکم بر نبرد و دشمنی ارائه می‌دهد. این مقاله می‌کوشد نشان دهد که آموزه‌های نهج‌البلاغه، ظرفیت آن را دارند که به عنوان مبنایی نظری و راهبردی برای بازاندیشی در اخلاق جنگ و مقاومت در فضای معاصر جهان اسلام به‌کار گرفته شوند.</p>http://akhlagh.saminatech.ir/fa/Article/Download/53692