سلبریتیهای کوچک و فضای مجازی در ایران: مطالعه خشونت و جنسیت در صفحات اینستاگرامی کودکان
محورهای موضوعی : اخلاق و تربیت اسلامیسوده مقصودی 1 * , شکیلا اکبری 2
1 - دانشیار، بخش علوم اجتماعی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه شهید باهنر کرمان،کرمان ،ایران
2 - دانش آموخته کارشناسی ارشد ،بخش علوم اجتماعی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
کلید واژه: کودکان سلبریتی, خشونت سایبری, شبکههای اجتماعی مجازی, اینستاگرام, جنسیت.,
چکیده مقاله :
حضور کودکان در شبکه های اجتماعی در قالب "ستارگان کوچک"، آنان را در معرض آسیبهای متعددی قرار میدهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی پدیده خشونت در صفحات اینستاگرامی کودکان سلبریتی و با توجه به افزایش شمار آنان در شبکههای اجتماعی انجام شد. برای نیل به این هدف، 20 صفحه اینستاگرامی کودکان به روش هدفمند انتخاب و محتوای آنها در بازه زمانی سه ماهه مورد تحلیل قرار گرفت. روش پژوهش، توصیفی_همبستگی و تکنیک مورد استفاده تحلیل محتوا کمّی بود. دادههای لازم با استفاده از پرسشنامه معکوس گردآوری و فرضیات با استفاده از نرمافزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها نشان داد که کودکان سلبریتی در معرض انواع خشونت سنتی و سایبری قرار داشتهاند و بین جنسیت آنها با نوع و میزان خشونت رابطه معناداری وجود دارد؛ به طوری که دختران بیشتر از پسران در معرض خشونتهای روانی و کلامی بودند. همچنین، تشویق رفتارهای کودکان توسط والدین و دنبالکنندگان چرخه خشونت را تشدید میکند
The presence of children on social media as "child stars" exposes them to multiple forms of harm. This study aimed to investigate the phenomenon of violence on the Instagram pages of child celebrities, given their increasing presence on social networks. To achieve this goal, 20 Instagram pages of children were purposefully selected, and their content was analyzed over a three-month period. The research method was descriptive-correlational, and the technique used was quantitative content analysis. The required data were collected using a reverse questionnaire, and hypotheses were analyzed using SPSS software. The findings revealed that child celebrities were exposed to various forms of both traditional and cyber violence, and there was a significant relationship between their gender and the type and extent of violence. Specifically, girls were more exposed to psychological and verbal violence than boys. Moreover, the encouragement of children’s behaviors by parents and followers intensified the cycle of violence.
آذربخش، علیمحمد (1391). رويكردي نظري به تأثيرات شبكههاي اجتماعي بر توليد ملي و اشتغال در ميان جوانان، فصلنامه مطالعات جوانان و رسانه، شماره6، صص 95-116.
اسلامی، الهه (1396). گونهشناسی سلبریتیهای ایرانی نوظهور در رسانههای اجتماعی، پایاننامه کارشناسیارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان.
آقایی، عاطفه و رضانیاکان، زهرا (1398). مطالعه مفهوم کودکان کار اینستاگرامی در فضای مجازی ایران. حقوق کودک، 3(1)، صص 163-190.
بذرافشان، محمدرفیع؛ قائدیان، شایان و غلامی، یونس (1393). تحلیلی بر ابعاد شخصیت دانشآموزان متوسطه دوم و استفاده از شبکههای اجتماعی مجازی در ناحیه 4 شهر شیراز، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، دوره10 ، شماره 16،صص 913-924.
بذرافشان، محمدرفیع؛ قائدیان، شایان؛ فروتنی، محمدرضا و غلامی، یونس (1396). تحلیلی بر ابعاد شخصیت ئانشآموزان متوسط دوم و استفاده از شبکههای اجتماعی مجازی در ناحیه 4 شهر شیراز سال 1393، مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، دوره 16، صص 913-924.
بونویتز، پاتریس (1398). درسهایی از جامعهشناسی پییر بوردیو، ترجمه جهانگیر جهانگیری و حسن پورسفیر، چاپ چهارم، تهران: نشر آگه.
بیرامی، منصور؛ هاشمی، تورج؛ فتحی آذر، اسکندر و علائی، پروانه (1391). قلدری سنتی و سایبری در نوجوانان دختر مدارس راهنمایی: نقش کیفیت ارتباط معلم-دانشآموز، فصلنامه روانشناسی تربیتی، سال 8، شماره 26.
چاووشی، محمد صادق و کرامتی معز، هادی (1397). عوامل و آثار بزهدیدگی اخلاقی کودکان و نوجوانان در شبکههای اجتماعی تلگرام و اینستاگرام، پژوهشهای اخلاقی، سال نهم، شماره دوم، زمستان، صص105-122.
رضاییان، عالیه و ادریسی، افسانه (1397). تأثیر شبکههای اجتماعی بر سبک زندگی نسل چهارم، مطالعات میان فرهنگی، 13(34)، صص 9-35.
رضاییان، عالیه و ادریسی، افسانه (1397). تأثیر شبکههای اجتماعی و اعتماد اجتماعی بر مصرف فرهنگی نسل چهارم (دهه هشتادیها) با تأکیر بر تلگرام، اینستاگرام و توییتر. جامعه پژوهی فرهنگی، دوره 9، شماره 2، صص 29-54.
سیدمن، استیون (1395). کشاکشآرا در جامعهشناسی، ترجمه هادی جلیلی، چاپ هشتم، تهران: نشر نی.
صادق زاده، درتاج و منادی، فریبرز (1398). بررسی انگیزههای دانش آموزان در استفاده از اپلیکیشن اینستاگرام: یک پژوهش کیفی، مطالعات میان فرهنگی، 13(35)، صص 190-167.
صدیق سروستانی، رحمتالله (1390). آسیبشناسی اجتماعی (جامعهشناسی انحرافات اجتماعی)، چاپ هفتم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
طالعی، علی؛ اسمعیلی، معصومه و فلسفینژاد، محمدرضا (1398). خشونت و پرخاشگری در شبکههای اجتماعی مجازی از دید نوجوانان: یک مطالعه پدیدارشناسی، دوفصلنامه مشاوره کاربردی، دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره 9، سال 9، شماره 1.
طالعی، علی؛ اسمعیلی، معصومه؛ فلسفینژاد، محمدرضا؛ کاظمیان، سمیه . برجعلی، احمد (1398). خشونت و پرخاشگری در شبکههای اجتماعی ازدید نوجوانان: یک مطالعه پدیدارشناسی، دو فصلنامه مشاوره کاربردی دانشگاه شهید چمران اهواز، 9(1)، صص 25-48.
طیبزاده دزفولی، سحر (1389). کودکآزاری در خانواده: بررسی پروندههای کودکآزاری در بهزیستی کرج، پایاننامه کارشناسیارشد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا.
عرب، محمد؛ موحدکر، الهام؛ حسینی، مصطفی (1394). بررسی نقش تجربه خشونت کودکی در سلامت روان افراد 18 ساله و بالاتر شهر تهران، مجله تحقیقات نظام سلامت حکیم، دوره 18، پیاپی 68، شماره اول.
فتاحیان، مریم (1396). بررسی علل افزایش خشونت سایبری علیه زنان، کنفرانس جهانی روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزاره سوم، دوره 3.
قاسمزاده برکی، زهرا؛ منطقی، مرتضی و محمدی، مریم (1399). بررسی انگیزههای سوءاستفاده از کودکان توسط مادران بلاگر و سلامت روانی فرزندان آنان در فضای مجازی، فصلنامه پژوهش در سلامت روانشناختی، دوره 14، شماره 2، صص 23-50.
کیخا، مریم؛ مرتضوی، جمال و کیان، مرجان (1396). ادراک و تجارب زیسته دانشآموزان دوره ابتدایی در زمینه شبکههای اجتماعی و فضای مجازی و فرهنگ استفاده از آن، کنفرانس بینالمللی فرهنگ آسیبشناسی روانی و تربیتی، انجمنهای علمی، دوره 1.
موسوی چلک، حسن. (1395). مددکاری اجتمای1 (کار با فرد)، چاپ دوازدهم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).نکوفر، حسن و فلاوند، زهره (1397). تأثیر فضای مجازی بر اخلاق و هویت کودکان، همایش ملی هویت کودکان ایران اسلامی در دوره پیش دبستانی، وزرات علوم، تحقیقات و فناوری، دوره1.
نکوفر، حسن و قلاوند، زهره (1397). تآثیر فضای مجازی بر اخلاق و هویت کودکان، اولین همایش ملی هویت کودکان ایران اسلامی در دوره پیش دبستانی.
همتپور، بهاره؛ محسنی، علیرضا و مظاهری، امیرمسعود (1396). شناسایی و تبیین جامعهشناختی خشونت علیه زنان در فضای سایبر: مورد مطالعه زنان 20-45 ساله شهر تهران، پژوهشنامه زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال 8، شماره 4، صص 105-131.
واصفی، صبا و ذوالفقاری، حسن (1388). خشونت علیه زنان در آثار محمود دولت آبادی، پژوهش زنان، دوره 7، شماره 1، صص 67-86.
Alhabash, S., McAlister, A. R., & Quilliam, E. T. (2020). Cyberbullying on Instagram: How adolescents perceive risk in objectified selfies. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 14(2), 1–18.
Choi, G. Y., & Lewallen, J. (2018). “Say Instagram, Kids!” Examining Sharenting and Children's Digital Representations on Instagram. Howard Journal of Communications, 29(2), 144-164.
Holiday, S., Norman, M. S., & Densley, R. L. (2020). Sharenting and the extended self: self-representation in parents’ Instagram presentations of their children. Popular Communication, 1-15.
Kowalski, R. M., Giumetti, G. W., Schroeder, A. N., & Lattanner, M. R. (2014). Bullying in the digital age: A critical review and meta-analysis of cyberbullying research among youth. Psychological bulletin, 140(4), 1073.
Langos, C. (2012). Cyberbullying: The challenge to define. Cyber psychology, Behavior, and Social Networking, 15(6), 285-289.
Minkus, T., Liu, K., & Ross, K. W. (2015, May). Children seen but not heard: When parents compromise children's online privacy. In Proceedings of the 24th International Conference on World Wide Web (pp. 776-786).
Ortega, R., & Mora-Merchán, J. A. (2021). A cyberbullying media-based prevention intervention for adolescents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(16), 8412.
Putra, A. M., & Febrina, A. (2019, August). Instagram and the Phenomena of Uploading Children’s Photos in Social Media (a Phenomenology Study). In International Conference on Psychology and Communication 2018 (ICPC 2018) (pp. 159-174). Atlantis Press.
Putra, A. M., & Febrina, A. (2023). The phenomenon of cyberbullying on social media: Cyberbullying on the Instagram account @tissabiani. ResearchGate.
Recepoglo,E.(2015).The importance of Media Iiteracy education in the process of teacher training in higher education. The International Journal of Sosial Science.40(1).1-12.
Smith, L., & Johnson, R. (2021). Teenagers' motive in cyberbullying against micro-celebrities on social media. ResearchGate.
Sun,Y.,Liu, L., Peng ., X., Dong, Y ., Barnes,S. J.(2014). Understanding Chinese users comtinuence intention toward online social networks : an integrative theoretical model .
Thompson, P., & Lee, K. (2023). The price of fame on X: A systematic review of social and cultural consequences of cyberbullying of celebrities on X. ResearchGate
Whittaker, E., & Kowalski, R. M. (2015). Cyberbullying via social media. Journal of school violence, 14(1), 11-29.