بررسی وضعیت اصلاح نظام حمایت از حقوق زنان در کشورهای عربی خلیج فارس در عصر جهانی شدن حقوق بشر بین المللی
محورهای موضوعی : اخلاق و تربیت اسلامیفاطمه سادات موسوی 1 , ماشاالله حیدرپور 2 * , محمدعلی کفایی فر 3
1 - گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2 - گروه روابط بین الملل، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
3 - گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
کلید واژه: حقوق زنان, حقوق بشر, کشورهای عربی خلیج فارس, جهانی شدن.,
چکیده مقاله :
یکی از چالش های حقوق جوامع بشری که همواره به اشکال مختلف تداوم دارد، وضعیت حقوق نابرابر زنان نسبت به مردان است.از سوی دیگر با فرآیند جهانی شدن، اقدامات موثر برای رفع نابرابری های حقوق زنان در کشورهای درحال توسعه قوت یافت. هدف از مقاله حاضر، بررسی نقش جهانی شدن حقوق بشر بر اصلاح نظام حمایت از زنان در کشور های عربی حوزه خلیج فارس است. همچنین با استفاده از روش تحقیق توصیفی-اسنادی به بررسی بررسی کنوانسیون ها و معاهده های بین المللی مرتبط با حقوق زنان و میزان اثرگذاری آنها بر وضعیت حقوق زنان در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس پرداخته شد. متعاقبا سوال اصلی مقاله حاضر این است که وضعیت اصلاح نظام حمایت از حقوق زنان در کشور های عربی حوزه خلیج فارس در پرتو توسعه و گسترش حقوق بشر بین المللی در عصر جهانی شدن چگونه قابل تحلیل و ارزیابی است؟ از سوی دیگر فرض بر این است که وضعیت نظام حمایت از حقوق زنان در کشورهای عربی خلیج فارس علی رغم حاکمیت نسبی فرهنگی سنتی، خشونت و تبعیض در قالب اقداماتی نظیر توجه به رفع تبعیض نسبی، پذیرش حق رای، برخورداری اقتصادی و نظارت بین المللی، در پرتو توسعه و گسترش حقوق بشر در عصر جهانی شدن قابل تحلیل و ارزیابی می باشد. بر اساس یافته ها تحقیق، نظام حقوق بشر با محوریت رفع تبعیض، ارتقای جایگاه اجتماعی و سیاسی زنان، کنترل خشونت مردان علیه زنان کنوانسیون و معاهده های مختلفی را تنظیم کرده است. تدوین راهبردهای اجرایی و ایجاد ضمانت های اجرایی سبب شد تا وضعیت زنان کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به لحاظ وضعیت تحصیلی، اشتغال، کرسی های سیاسی و مشارکت های اجتماعی بهبود پیدا کند و با شکل گیری نظام جهانی وضعیت زنان در سه دهه اخیر تا حد زیادی تغییر کرده است. نتایج نشان داد شکل گیری کنوانسیون های بین المللی و حمایت جهانی از حقوق زنان، سبب شد تا وضعیت آموزش، تحصیلات، اشتغال، آزادی های مدنی و حتی مشارکت های سیاسی زنان نسبت به دهه های پیشین در کشورهای حوزه خلیج فارس افزایش پیدا کند. اگرچه هنوز به طور کامل تغییرات در حوزه زنان ایجاد نشده است، اما با تداوم حمایت های بین الملل و تشکیل اتحادیه و جنبش های داخلی توسط زنان این امر به طور کامل محقق خواهد شد.
One of the challenges of human rights that always persists in various forms is the unequal rights of women compared to men. On the other hand, with the process of globalization, effective measures to eliminate inequalities in women's rights in developing countries have gained strength. The purpose of this article is to examine the role of globalization of human rights on reforming the system of protection of women in the Arab countries of the Persian Gulf. Also, using the descriptive-documentary research method, the study of international conventions and treaties related to women's rights and their impact on the status of women's rights in the Arab countries of the Persian Gulf was examined. Subsequently, the main question of this article is how the status of the reform of the system of protection of women's rights in the Arab countries of the Persian Gulf can be analyzed and evaluated in light of the development and expansion of international human rights in the era of globalization? On the other hand, it is assumed that the status of the system of protection of women's rights in the Arab countries of the Persian Gulf, despite the relative dominance of traditional culture, violence and discrimination in the form of measures such as paying attention to eliminating relative discrimination, accepting the right to vote, economic enjoyment and international supervision, can be analyzed and evaluated in light of the development and expansion of human rights in the era of globalization. According to the findings of the research, the human rights system has established various conventions and treaties with the focus on eliminating discrimination, promoting the social and political status of women, and controlling men's violence against women. The development of executive strategies and the creation of executive guarantees have improved the status of women in the Arab Gulf countries in terms of educational status, employment, political seats, and social participation, and with the formation of the global system, the status of women has changed greatly in the last three decades. The results showed that the formation of international conventions and global support for women's rights has led to an increase in the status of education, training, employment, civil liberties, and even political participation of women in the Gulf countries compared to previous decades. Although changes in the field of women have not yet been fully achieved, this will be fully realized with the continuation of international support and the formation of unions and domestic movements by women.
باوی، ساسان؛ زویداوی، جمیله؛ روشنی سالار، اشرف(1398)،نقش زنان در شبکه های اجتماعی، اولین همایش ملی زن مسلمان ایرانی در آیینه الگوی پیشرفت پنجاه ساله،رى.
بخشی،بهاره؛ نصیری، بهاره، بختیاری، آمنه؛ طاهریان،مریم(1392)نقش و کارکرد شبکههای اجتماعی (مطالعة موردی شبکة اجتماعی کفه مام، شبکهای برای مادران و کودکان). فصلنامه پژوهشنامه زنان، دوره 4، شماره 8 - شماره پیاپی 8 پاییز و زمستان 1392 مهر 1392 صفحه 37-59)
راعی، مسعود؛ جمالی، حمیدرضا، رئیسی، لیلا(1399) نقش «وجدان» در پدیداری حقوق، فصلنامه مطالعات حقوقی، دوره 12، شماره 3 پاییز 1399 صفحه 29-65
رفیعی، محمدتقی، دباغی، مجید(1393) جهانی شدن وحقوق زنان؛فرصتها وچالشها، فصلنامهی مطالعات راهبردی جهانی شدن
سال پنجم/ شماره ی چهاردهم/ زمستان 1393( پياپی17)
رمضانی، پونه و مشهدی، علی(1394)،بررسی نقش سازمان های مردمی غیر دولتی در ارتقاء حقوق بشر در کشور های جهان سوم مطالعه موردی ایرانNGO،دومین کنفرانس بین المللی حقوق و توسعه پایدار جامعه مدنی،شیراز.
شاهی، محمد شریف؛ جلالی، محمود(1398) نقش سازمان های غیردولتی حقوق بشر در توسعه حقوق بین الملل، فصلنامه پژوهش های حقوق تطبیقی تابستان 1391، دوره شانزدهم - شماره 2 ، علمی- پژوهشی (وزارت علوم/ISC (28 صفحه - از 99 تا 126)
شیبانی، درنا؛ ماجدی، مسعود(1395) بررسی عوامل فرهنگی اجتماعی موثر بر مشارکت اجتماعی زنان نمونه موردی : بانوان دانشجو دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم، اولین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی و مطالعات اجتماعی ایران - 1395
عبداللهیان، حمید؛ هومن،نیلوفر(1398) نقش شبکه های اجتماعی در توانمندی زنان از منظر صاحبنظران حوزه زنان، جنسیت و ارتباطات. فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات / سال شانزدهم/ شماره 85 / بهار 1398
غلامی، علی(1395)نقد ممنوعیت پوشش مذهبی به عنوان حقوق بشر در فرانسه، حقوق بشر و شهروندی سال اول بهار و تابستان ۱۳۹۵ شماره ۱ 7-31
کفاش نیری، محمد؛ گودرزی، مهناز(1398) جهانیشدن حقوق بشر: فرهنگ صلح و روابط بینالملل، دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 27 بهار و تابستان 1398 صفحه 19-42
گرت،استفانی؛(1403) جامعهشناسی جنسیت، ترجمه کتایون بقایی، نشر دیگر، چاپ چهارم،
فرجی، ملیحه(1396)وضعیت حقوق بشری زنان بحرین؛ بررسی عملکرد حاکمان این کشور، فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان سال سوم پاییز 1396 شماره 9
مهرپور حسين(1388) سازوکارهاي بين المللي و ميزان بازدارندگي آنها در نقض حقوق بشر. عنوان نشریه: روابط خارجي. اطلاعات شماره: زمستان 1388 , دوره 1 , شماره 4 ; از صفحه 7 تا صفحه 42 .
نقیب السادات، سید رضا(1379) جهانی سازی و ابزارهای جهانی شدن،منبع: فصلنامه، مطالعات راهبردی زنان 1379 شماره 10
Gillis, Elizabeth (January 20, 2017). "Ahead Of The Boston Women's March, A Look Back 47 Years Ago". WBUR.
Hua,Wenxi(2024) Gender Inequality: A Multi-Perspective Analysis, Proceedings of the 2nd International Conference on Social Psychology and Humanity Studies, Lecture Notes in Education Psychology and Public Media 42(1):200-204.
Hosken, Fran P. , 'Towards a Definition of Women's Rights' in Human Rights Quarterly, Vol. 3, No. 2. (May, 1981), pp. 1-10
Noormawati(2024) Women's Rights and Gender Equality. Indonesian Journal of Islamic Jurisprudence,Economic and Legal Theory. July 2024. E-ISSN: 3031-0458
Maha Yahya(2020) Advancing the Rights of Women and Girls in the Middle East: An Analysis of Current Trends and U.S. Policy. Director : Malcolm H. Kerr Carnegie Middle East Center Carnegie Endowment for International Peace Testimony before the House of Representatives Foreign Affairs Committee . December 2, 2020
Khafagy,Fatemah, Abdel Khalik, Zeina(2019) WOMEN’S ECONOMIC JUSTICE AND RIGHTS IN THE ARAB REGION, Arab States Civil Society Organizations and Feminists Network Statement